Eerst even vooraf omdat ik de definities zuiver wil hebben: Wat zijn hufters en wat zijn helden? Wat zijn “hulpverleners“? Belangrijk om deze even scherp te hebben:
Onze rechten staan steeds meer onder druk. Op alle fronten! Niet alleen ons recht op protest maar ook zeker het recht van onschuld tot schuld bewezen is in een onafhankelijke rechtbank. Op dit moment dient het CDA weer een wetsvoorstel in dat deze rechten verder onder druk zal zetten. Ik zal hieronder proberen uit te leggen wat het inhoud en waarom we dit niet moeten willen.
Laat eerst even dit filmpje op je inwerken:
Werkelijk alle populistische woorden worden weer uit de kast gehaald: totaal absurd, geweld tegen hulpverleners, gezagscrisis, harder straffen, normbesef, normen en waarden, respect, eigen gedrag en keiharde maatregelen. Hou vooral “harder straffen” even in gedachte.
Allereerst kennen we natuurlijk in Nederland het strafrecht. Hierin is duidelijk omschreven wat je niet mag doen op straffe van een boete of vrijheidsbeperking (gevangenis). Een zeer belangrijk gegeven is dat iedereen onschuldig is tot schuld bewezen is en dat dit een zorgvuldig proces is. Dat laatste is onze overheid een doorn in het oog.
Een heel belangrijk aspect van strafrecht is: Wat niet uitdrukkelijk en vooraf verboden is bij wet is geoorloofd. Dat is een beginsel van onze rechtstaat. Een garantie waarbij we leven.
Bestuursrecht
Daarom komen er steeds meer bestuursrechtelijke maatregelen. Het bestuursrecht verschilt op belangrijke onderdelen van ons strafrecht:
- Bij bestuursrecht worden zaken van bovenaf bepaalt en direct uitgevoerd, zonder tussenkomst van een rechter. JIJ moet zelf in bezwaar en meestal beroep want bestuursorganen behandelen veelal zelf de bezwaarzaken (slager keurt eigen vlees).
- Tijd speelt een belangrijke factor. Mijn ervaring heeft mij geleerd dat de maatregel binnen weken wordt uitgevoerd maar een bezwaar (ondanks de tijdslimieten die het bestuursrecht hiervoor aangeeft) kunnen maanden duren.
- Dan heb ik het nog niet over een beroep bij de rechtbank. Ik heb zaken meegemaakt in mijn praktijk die 3 jaren hebben geduurd voordat een rechter erover oordeelt.
- Belangrijk: Bezwaar en beroep hebben geen schorsende werking! Dat wil zeggen dat de maatregel wordt uitgevoerd en niet voldoen aan opgelegde maatregel heeft consequenties. Denk hierbij aan de Educatieve Maatregel Gedrag en verkeer (EMG) (waar ik al eerder over schreef). Terwijl jij als burger je recht haalt moet je ondertussen wel je rijbewijs inleveren als je niet aan de maatregel voldoet. Dus SCHULDIG totdat jij je ONSCHULD bewezen hebt.
- De bewijslast wordt in de praktijk vaak omgedraaid. Waar in een strafzaak het OM wettelijk en overtuigend moet bewijzen dat jij schuldig bent neemt een bestuursrechter dikwijls een andere houding aan: Onder het mom van “wie eist bewijst” moet JIJ bewijzen dat de maatregel onredelijk is opgelegd. Dat noemen in juridische termen “omdraaiing bewijslast” en dat bemoeilijkt een zaak enorm.
Tijd
Tijd wordt door onze overheid misbruikt tegen de burger, vooral in het bestuursrecht. Ondanks dat er duidelijke termijnen worden aangeven in het bestuursrecht heb ik nog nooit meegemaakt dat een bestuursorgaan zich hier aan houdt. Er staan ook geen sancties op (buiten een kleine vergoeding) en dus heeft onze overheid hier lak aan. Zelfs in een klacht bij de Nationale Ombudsman was het antwoord slechts “Tja, ze hebben het druk“.
Aan de andere kant hebben de termijnen voor de burger wel grote consequenties. Je MOET bijvoorbeeld binnen 6 weken (na kennisneming van de maatregel) bezwaar maken. Doe je dat niet ben je niet ontvankelijk. Daar stopt het niet mee. Ik heb meermaals meegemaakt dat een bestuursorgaan na vele maanden een simpel briefje stuurt met de vraag of je je procedure wilt voortzetten en dat je daar binnen 2 weken op moet reageren. Doe je dat niet dan is je procedure voorbij en kan je ook niet meer in beroep.
Bewijslast
In het bestuursrecht worden rapportages van ambtenaren maar al te vaak als “waarheid” overgenomen. Dat betekent in de praktijk dat het heel moeilijk is je recht te halen en een bestuursrechter te overtuigen van je onschuld. Hier een citaat uit een bestuursrechtelijke procedure uit mijn praktijk waaruit blijkt dat, in dit geval het CBR, geen enkele aanleiding ziet om te twijfelen aan het verhaal van de verbalisanten:
Overigens was dit een procedure tegen een EMG en dus heel relevant in dit verhaal. Gelukkig werd deze zaak uiteindelijk voor de bestuursrechter wel gewonnen maar dat nam jaren in beslag.
In een andere zaak voor de bestuursrechter (ook EMG) hadden we al voor de zitting een vrijspraak van de strafrechter inzake art 8 WVW. Ik betoogde dit in mijn pleitnota en verwees naar het dictum van de strafrechter. Tot mijn verbazing antwoordde de bestuursrechter dat dit geen invloed had op het bestuursrecht en dat de 2 zaken een totaal andere beoordeling vereisten.
Hij vond dat het best zo zou kunnen zijn dat je niet wettelijk en overtuigend strafbaar bent geweest voor alcohol in het verkeer maar wel een EMG op zijn plaats zou kunnen zijn. Met andere woorden moesten we de zaak inhoudelijk behandelen en (opnieuw) bewijzen aanleveren. Gelukkig werd ook deze zaak gewonnen maar het geeft weer hoe een bestuursrechter er in staat.
Double Jeopardy
In feite is een EMG een dubbele bestraffing (wat grondwettelijk verboden is) maar helaas heeft het Europese Hof zich hier al over gebogen. De mening van dat Hof was dat een Educatieve Maatregel geen straf is maar een soort van “verplicht onderwijs“. Ook het feit dat je deze “verplichte cursus” zelf moet betalen (momenteel tussen de 1000 en 1500 euro) werd niet als een boete gezien. Toch zetten onze politici dit duidelijk als zodanig in.
Ook in dit filmpje wordt duidelijk beargumenteerd dat er hardere straffen moeten worden toegepast. Deze EMG past hierin en vergis je niet: Je kunt dus ook nog steeds strafrechtelijk vervolgd worden en dus DUBBEL GESTRAFT worden ondanks dat huidige jurisprudentie het niet als dubbele straf beoordeeld.
Scenario
Stel je even het volgende scenario voor: Je neemt deel aan een demonstratie (zoals ook ik al meermaals heb gedaan). Je bent gewoon aanwezig en gebruikt op geen enkele wijze geweld, tegen niemand. Een agent (verbalisant) begint op je in te slaan (zie filmpje onder) zonder enige aanleiding:
2 weken later valt er een brief op je deurmat: Je bent aangemeld door een verbalisant voor een educatieve maatregel. In de brief staat dat je binnen 6 weken 1250,– moet afrekenen en een cursus volgen omdat JIJ (vermeend) geweld hebt gebruikt tegen een HULPVERLENER. Je kunt daar echter, binnen 6 weken, bezwaar tegen maken.
Je dient bezwaar in en wacht af. 8 weken na het “incident” staan er 2 agenten op je stoep. Ze hebben een gijzelingsbevel voor je. Je wordt ingesloten tot het moment dat je hebt voldaan aan de opgelegde maatregel. Als je bedenkt dat je bezwaar (en beroep) zeker een tot twee jaar in beslag kan nemen ben je dus FUCKED.
Bovenstaand is helemaal geen irreëel scenario. Bij de bestaande EMG gaat het over gedrag of alcohol in het verkeer. De wijze waarop dit afgedwongen wordt is gewoon je rijbewijs innemen totdat voldaan wordt aan de maatregel. Bij deze nieuwe voorgestelde maatregel is mij niet duidelijk hoe ze deze af willen dwingen maar een “gijzeling” ligt een beetje voor de hand. Ik zou het wetsvoorstel goed moeten lezen om te kunnen bepalen hoe onze overheid dit wil handhaven.
Het zal duidelijk zijn dat een maatregel zoals die nu wordt voorgesteld een enorme beperking kan opleveren voor wat betreft ons recht op demonstratie. Het geeft ook politie een enorm wapen tegen demonstranten. Zonder tussenkomst van een enkele rechter kan men dus demonstranten “sanctioneren” en hoe ver dat gaat is nog niet duidelijk.
